Verenigde Oost-Indische Compagnie (1602-1799)

Verenigde Oost-Indische Compagnie (1602-1799) door Nederlands Openluchtmuseum

In de collectie van het Nederlands Openluchtmuseum bevinden zich verschillende voorwerpen die geassocieerd zijn met de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC). De VOC was een particuliere Nederlandse handelsonderneming met een monopolie op de overzeese handel tussen de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden en het gebied ten oosten van Kaap de Goede Hoop. De Compagnie werd opgericht in 1602 en opgeheven in 1799.

Een voorbeeld van een aan de VOC gerelateerd object is een tegeltableau uit 1775-1800 met een afbeelding van een havengezicht. Op de kade wordt de lading gewogen met behulp van een balans aan een driepikkel. De figuur links van de balans plaatst de gewichten op de weegschaal. De figuur met de hoge hoed rechts van het weegtoestel is waarschijnlijk de laadmeester, die het gewicht van de lading controleert en noteert. Links van de balans staat een kist met het logo van de VOC. De figuur rechts van de laadmeester heeft op zijn schouders een baal en draagt deze aan boord van het zeilschip.

In de collectie van het museum bevinden zich ook twee koffiekannen uit 1750-1800 die in Japan zijn gemaakt naar Nederlands voorbeeld. Het zijn koffiekannen van Japon de Commande, waarvan één met een messing kraantje en één met een zilveren kraantje. De kannen zijn beschilderd in zogenaamde Imari-patronen. Imari-porselein is de Europese verzamelnaam voor Japans porselein dat speciaal voor de Europese markt gemaakt werd in de stad Arita.

Indiase sitsen werden in de zeventiende eeuw voor het eerst door de VOC naar Europa gebracht. Dat had enorme gevolgen. In Europa kende men tot dan toe alleen met verf bedrukte stoffen die weinig wasecht waren. De Indiase stoffen werden op een andere manier gemaakt. De motieven werden erop geschilderd of gedrukt met verschillende beitsen. Wanneer de stof daarna in een verfbad werd gedaan, gaf de verf verschillende kleuren aan de met beits aangebrachte motieven. Deze stoffen waren veel kleurechter dan de Europese en ze werden al gauw populair als interieur- en kledingstoffen.

Ook andere voorwerpen in de collectie zijn gerelateerd aan de VOC, zoals een penning, een struisvogelei, gedenkborden en tabakspotten. Deze voorwerpen tonen de diversiteit aan producten die de VOC meebracht uit het verre oosten, maar ook de inspiratie die de VOC opriep bij producenten in de Republiek.

Voorwerpen