Universiteit Harderwijk

Gelderse Academie: Universiteit van Harderwijk

Vroeger gingen maar weinig kinderen naar school. De meesten moesten werken, samen met hun ouders. Rond 1440 krijgt Harderwijk een Latijnse School, een soort middelbare school. Door geldgebrek raakt deze school aan het einde van de 16e eeuw in de versukkeling. In 1600 wordt deze school een Gymnasium Illustre, een opstapje naar een universiteit. In 1647 besluit Gelre dit Gymnasium tot universiteit te verheffen. Deze 'Gelderse Academie' wordt gevestigd in het Catherinaklooster.

De universiteiten van Leiden (1575), Franeker (1585), Groningen (1614) en Utrecht (1636) waren al eerder gesticht. De Gelderse Academie in Harderwijk werd daarmee de 5e universiteit in Nederland.

De Gelderse Academie had vier faculteiten: Wijsbegeerte & Letteren, Theologie & Semitische talen, Rechtsgeleerdheid en Geneeskunde. Het peil van de universiteit was behoorlijk, maar omdat het weinig geld kreeg, gingen goede krachten soms snel weer weg. Met name de universiteit van Leiden, maar ook die van Utrecht werden hoog aangeschreven.

Voor Harderwijk had de universiteit een duidelijk economisch voordeel, maar de studenten zorgden soms wel voor overlast bijvoorbeeld doordat ze 's nachts ruiten ingooiden of kippen stalen. Voor straf werden studenten herhaaldelijk in een jutezak aan het Linnaeustorentje gehangen!

De uitspraak "Harderwijk is een stad van negotie, men verkoopt er bokking, blauwbessen en bullen van promotie" suggereert dat men het niet zo nauw nam met het uitreiken van een bul. Toch is dit nooit bewezen. In 1811 valt het doek voor de universiteit. Het Rijksathenaeum van 1816-1818 haalde niet het niveau van de universiteit.

Voorwerpen