Marjolijn van den Assem

Marjolijn van den Assem door Frank van de Schoor

De met verve opgebrachte heldere kleuren springen direct in het oog. In de onderste zone van de tekening zijn werkkamers zichtbaar met tafels, stoelen en een opbergkast. Het zou een krantenredactie of een ontwerpbureau kunnen zijn. Hier worden grote lijnen uitgezet, strategieën ontwikkeld, rationele processen uitgestippeld. De serie (Werk) lokaal - a Romance is een ode aan het kunstenaarsatelier en de creatieve studio.

Gemoedsbeweging

Marjolijn van den Assem werkt graag op de grond, soms zelfs zittend óp het papier of, in dit geval, registrerend van boven af om een goed overzicht te houden. Letterlijk ziet en tekent ze het interieur van het atelier alsof ze een denkbeeldige wandeling door de voorstelling maakt. De kunstenares heeft alle vertrekken van de tekening verkend, bewoond en beleefd. Door de ruimtes te tekenen en er sporen achter te laten heeft ze de hele compositie onder controle gekregen. In het middengedeelte, half boven het werklokaal, schuift een massieve band voorbij, robuust getekend in volle blauwrose kleuren. Deze strook deelt het werk in drie horizontale velden. De turbulentie ontstegen zijn in het bovengebied enkele fijnzinnig getekende bloemen op een rij afgebeeld. Herkenbaar zijn kamperfoelie, datura, Oost-Indische kers en rozenbottel. Hier manifesteert zich de 'romance', de harmonie die de drie compartimenten in balans houdt. Ook in dit werk vormt de heldere beeldopbouw de solide basis voor een uitbundig getekende gemoedsbeweging.

Bezield tekenen

Met gedrevenheid werkt Marjolijn van den Assem aan haar schilderijen en tekeningen die meestal in reeksen ontstaan. Haar beeldende werk wordt gekenmerkt door rusteloosheid en verbetenheid. Zij balanceert tussen intuïtie en dwangmatigheid. De ruimte die zij in haar schilderijen en tekeningen in kaart brengt, wordt gekenmerkt door een grote beroering. In meer overdrachtelijke zin gaat het over een verlangen naar een bepaalde gemoedstoestand in het landschap. De afgebeelde buitenruimte blijft imaginair en draagt daardoor tevens het karakter van een binnenruimte, een geconstrueerde ruimtelijke structuur. De kunstenares is verweven met dit fijne netwerk, als zij haar ogen sluit weet zij feilloos de weg te vinden in de rondtollende ruimtes en het labyrintische landschap. Door een sterk voorstellingsvermogen is het voor haar mogelijk om het kunstwerk als het ware een eigen leven te laten leiden. Het gaat bijna automatisch: 'Het schilderij schildert zichzelf. Beelden en woorden laten zich lezen, maar de kunstenaar moet op het goede moment toeslaan.' Het maken van kunst betekent voor haar het bereiken van een verhoogde staat van geestelijke concentratie. Als zij zich eenmaal in deze gemoedstoestand bevindt, krijgt het bezielde tekenen en schilderen de overhand.

Intense kleuren

Sinds 1989 heeft zij zich met haar gezin gevestigd in haar geboorteplaats Rotterdam. Hier bewoont zij een door haar echtgenoot, de architect Victor Veldhuijzen van Zanten, ontworpen woning met atelier, direct gelegen aan de oevers van de drukbevaren Maas. Op deze locatie, waar de natuur zich regelmatig op niet mis te verstane wijze doet gelden, ondergaat zij de overweldigende atmosfeer van water, lucht en rivierlandschap. Aan de rivier verbindt Marjolijn van den Assem een gevoel van permanente voortgang en continuïteit van leven. Het dagelijkse contact met welhaast tastbare weers- en lichtomstandigheden inspireert haar tot een grote betrokkenheid met de natuur, die zij in een expressief handschrift tot uitdrukking brengt, als waren het seismografische notities. De lijnvoering is nerveus en driftig tegelijk, kleuren zijn intens. Met penseel en potlood zoekt ze intuïtief haar weg in het stroomgebied van een rivier, in een berglandschap of in een binnenruimte, zoals het geval is bij deze tekening.

Deze tekst en aanvullende gegevens zijn te vinden in Van Trajanus tot Tajiri - collectie Museum Het Valkhof, Nijmegen 2009, ISBN 978 90 6829 094 3.

Voorwerpen