Erik Odijk

Erik Odijk door Frank van de Schoor

Vanwege de sublieme tijdloze schoonheid en de allesomvattende belevingswaarde is het 'wildernispark' het werkgebied bij uitstek van Erik Odijk. De ongerepte natuur in al zijn verscheidenheid is het centrale thema in zijn tekenwerk, dat vaak een gigantische afmeting heeft.

Catharsis

Tijdens zijn wandeltochten registreert hij de natuur in zijn authentieke verschijningsvorm en wordt gedreven door 'het verlangen naar de ontdekking en het zoeken naar variatie en mogelijkheden in mijzelf en in het onderwerp'. De tekening is net als de natuur zelf een ordening die uit chaos voortkomt. De kunstenaar schept orde in chaos, daarin geïnspireerd door de structuur van de natuur. In het 19de-eeuwse tijdperk van de romantiek ervoeren reizende schilders een sublieme beleving van de ongerepte natuur. De weidse vergezichten, steile bergwanden, woest kolkende rivieren, maar ook de beklemmende eenzaamheid van de poel in het bos, geplooid in een donkere schaduw, brachten dichters en schilders in vervoering. In overdrachtelijke zin vlammen gevoelens op en ontstaat een catharsis, een louterende ervaring.

Spirituele zoektocht

Als hedendaags kunstenaar laat ook Erik Odijk zich in vervoering brengen door indrukwekkende, allesomvattende landschappen. Door het wandelen ervaart hij de natuur als totaliteit intensiever, als een fenomeen dat boven de mens uitstijgt en waarin je je nietig voelt. Als gevolg van de fysieke inspanning van de wandeltochten ontstaat ook innerlijke beweging. Het reizen, de diepgaande natuurbeleving en de zoektocht door de wildernis zijn voor de kunstenaar van belang om een vorm van spiritualiteit te vinden. De verwondering en de fascinatie die de natuurwereld bij hem teweegbrengt, ervaart hij als een authentieke kracht die hem vleugels geeft. Hij verklaart: 'Al tekenend raak ik in een soort trance en dan komt mijn energie los. De energie van het maken moet hetzelfde zijn als de energie van het groeien (…) In mijn tekeningen komt de toeschouwer dichter bij het onderwerp. Ik 'zoom' in op het landschap en probeer plaatsen te definiëren.' Hij registreert alle details en brengt de afgebeelde bestanddelen met houtskool en krijt tot leven.

Magische plek

Erik Odijk laat zich inspireren door de oerbossen op Vancouver Island in Canada, het tropische regenwoud van Indonesië, de bossen van Litouwen, de eiken van Snowdonia in Wales en het oneindige landschap van Noorwegen en Zweden. Hij reist veel en langdurig naar verre oorden. De titel van de grootformaat tekening Skog betekent in het Zweeds woud. Meer specifiek is de voorstelling te herleiden tot een oerbos in het natuurgebied Tiveden in Zuid-Zweden, waar de kunstenaar intensief heeft gewandeld. In het naaldwoud met omgewaaide boomstammen komt het water tot stilstand tegen een oever van gestapelde rotsblokken en de enorme wortelkluit van een gevallen boom. De kunstenaar heeft ingezoomd op de oever waar een straal licht het water bruinrood kleurt, een magische plek in het majestueuze bos. De stemming is verstild, geluiden zijn verstomd, het bos ontdooit… De gedachte dringt zich op dat Hamlet's Ophelia uit de tragedie van Shakespeare zojuist in de donkere poel is weggezonken.

Deze tekst en aanvullende gegevens zijn te vinden in Van Trajanus tot Tajiri - collectie Museum Het Valkhof, Nijmegen 2009, ISBN 978 90 6829 094 3.