Droste

Lekkers van chocola

Het begint allemaal in 1863. Aan de Haarlemse Groote Houtstraat op nummer 132 opent de banket- en koekbakkerij annex 'Salon de Refraichissements' van Gerardus Johannes Droste. Boven de ingang van de winkel hangt het opschrift 'Specialités de Chocolat'. Allerhande exclusieve zoetwaren gaan over de toonbank, waaronder de later beroemde Droste-pastilles. Ook kan de cliëntèle er terecht voor een kopje waterchocolade met zelfgebakken koek. De zaken gaan voor de wind. Voor de winkel van G.J. Droste stoppen dagelijks voorname rijtuigen, waarop hij zich naar buiten spoedt om de bestellingen op te nemen. In 1890 wordt in de Groote Houtstraat in Haarlem een klein cacaofabriekje opgericht. Met het oog op de toekomst van de twee zonen van Droste, Gerard Johannes junior en Jan Coenraad. Vijf jaar later wijkt het bedrijf uit naar een grotere vestiging. De buren in Haarlem verheugen zich om niet alleen de geur maar ook de overlast van stampende machines kwijt te raken. Het is de tijd van de Industriële Revolutie. De firma Droste haakt hierop in en vestigt zich in de Veerpolder bij Haarlem. Aan het Spaarne kopen zij in 1896 voor een bedrag van vijfduizend gulden een fabrieksgebouw met loods, smederij, enkele houten loodsen en een woonhuis. Tal van verbouwingen volgen. Het feit dat Nederland in die jaren een belangrijke stapelmarkt is voor cacaobonen draagt bij aan het toenemende succes van Droste.

Droste & Co

In 1898 geeft koningin Emma het bedrijf toestemming het koninklijk wapen te voeren, dat vanaf dan op elke verpakking wordt afgedrukt. Er wordt echter nog niet aan het hof geleverd. De naam verandert in Droste & Co. Droste sr. doet in 1897 het bedrijf over aan zijn zonen. Ondanks de moordende concurrentie van grotere en oudere fabrikanten als Van Houten, Verkade en Cadbury verovert het bedrijf een stevige plaats op de chocolademarkt. Dit mede dankzij de steun van de gemeente Haarlem. Om de afzetmogelijkheden te vergroten start Droste rond 1900 met de export naar België, Duitsland en Frankrijk. Vanaf 1905 wordt ook de Amerikaanse markt bewerkt. In de jaren '20 van de vorige eeuw werken zo'n 25 medewerkers hard om de Droste-artikelen heinde en verre aan te prijzen. Er openen kantoren in Londen, Parijs, Praag, New York, Chicago en Boston. Van Rusland en Mantsjoerije tot Zuid - Amerika neemt de naamsbekendheid toe en worden chocolade en cacao verkocht. Om de afzet te bevorderen spendeert het bedrijf flink wat geld aan reclame. Zelfs wielrenner en schaatser Jaap van Eden wordt enige tijd ingezet als boegbeeld voor de zogenaamde 'sportchocolade' om andermaal de heilzame werking van cacao en chocolade te promoten. Jan Coenraad Droste trekt zich in 1909 wegens een slechte gezondheid terug en zijn broer Gerard Johannes wordt de stuwende kracht achter Droste.

Koninklijke Droste fabrieken N.V.

Hoewel Nederland neutraal is gedurende de Eerste Wereldoorlog ondervindt men redelijk veel gevolgen van de oorlog door een gebrek aan grondstoffen. De crisisjaren rond 1930 doen de fabriek weinig kwaad. Een grote klap is echter wel het overlijden van Droste junior in 1936 op 65-jarige leeftijd. Zijn beide zonen Jan en Martinus zijn nog te jong om hem op te volgen dus fungeert zijn weduwe mevrouw H.J. Droste-Savrij tijdelijk als president-directrice.In 1947 nemen de kleinzonen van de oprichter de staffel over als ze beiden worden benoemd tot directeur. Echte problemen komen er voor het eerst tijdens de Tweede Wereldoorlog als de productie noodgedwongen moet worden stopgezet door een gebrek aan cacaobonen. Een tijdelijke terugslag, zoals blijkt. Na de oorlog volgt een stormachtige ontwikkeling. Met de voortgaande mechanisatie en de toenemende vraag naar heerlijke pastilles, kattentongen, flikken en wat dies meer zij neemt het aantal medewerkers toe tot ruim 1000 mensen in 1960. Buitenlandse -in dit geval Italiaanse- gastarbeiders worden aangetrokken en gaan in 1961 aan de slag. In 1964 wordt het bedrijf door koningin Juliana bekroond met het predikaat Koninklijk wat gepaard gaat met een nieuwe naam: Koninklijke Droste fabrieken N.V.

Droste's greep op de zoetwarenbranche verslapt

In 1970 neemt Droste de Ringers' Cacao - en Chocoladefabrieken in Alkmaar over, gevolgd door een overname van de Rademakers Hopjes in 1971. Dit alles om de greep op de zoetwarenbranche te verstevigen. De fusies hebben echter niet het beoogde effect en Droste moet alle zeilen bijzetten op het hoofd boven water te houden. Voornaamste oorzaak vormen de veranderingen op de markt. Halverwege de jaren '60 zijn de supermarkten met hun eigentijdse producten als candybars aan een gestage opmars begonnen. De Droste-directie heeft echter te lang vastgehouden aan haar vertrouwde producten en haar vaste afzetkanalen via banketbakkers, confiseries en patisserieën. Het verzuim om mee te gaan met haar tijd en het teren op oude roem doet zich flink gelden. Droste gaat op zoek naar een kapitaalkrachtige partner in eigen land en vindt deze in de vorm van de Erven Weduwe van Nelle dat inmiddels ook Venz in Vaassen heeft overgenomen. Het predikaat 'Koninklijk' komt te vervallen als blijkt dat 99 % van aandelen van Van Nelle in handen zijn van een Amerikaanse corporatie. Tal van beslommeringen blijven Droste achtervolgen met mislukte reorganisaties en ontslagen.

Verjongingskuur: Droste weer jong en dynamisch

In 1975 valt het doek voor Droste als zelfstandige onderneming maar de wereldberoemde merknaam Droste blijft bestaan. In 1973 en 1976 nemen respectievelijk Jan en Martinus Droste, vanwege hun leeftijd, afscheid van het bedrijf. In 1988 wordt een nieuwe fabriek geopend in Vaassen en verhuist Droste van Haarlem naar deze Gelderse contreien. Droste blijft een speelbal van multinationals. Een verjongingskuur in producten en marketingstrategieën zetten het bedrijf in de jaren '90 weer op de goede weg. Anno 2005 is het oer-Hollandse merk Droste in handen van het Duitse Hosta maar staat 'Vaassen' onder leiding van een jong en dynamisch Hollands team.

Voorwerpen