Collectie Gelderland

Schild van brandkastenfabriek 'Martens Doetinchem'.

"Kunt u geen brandwerende kastjes maken?" Dat was de vraag die medio negentiende eeuw nogal eens werd gesteld aan Gradus Martens, meestersmid in Doetinchem. De vragen werden veroorzaakt door het feit, dat er in die tijd nogal eens boerderijbranden woedden in de Achterhoek. Omdat toen veel mensen hun geld en waardepapieren nog thuis bewaarden, ging bij een brand soms het gehele bezit verloren. Smid Martens zag wel wat in het maken van die kastjes. Dat werd het begin van Koninklijke Martens Brandkasten. Gradus zoon Sjef was de man die, na in verschillende brandkastenfabrieken ervaring te hebben opgedaan, kort na de eeuwwisseling in het bedrijf kwam en het tot grote bloei wist te brengen. Kort voor de eerste wereldoorlog liet hij zelfs een nieuwe fabriek bouwen buiten de toenmalige bebouwde kern. De nieuwe vestiging moest al gauw worden uitgebreid, ten gevolge van de grote vraag naar brandkasten, die toen vooral uit het toenmalige Nederlands Oost-Indië kwam. De laatste wereldoorlog was ook voor het Doetinchemse bedrijf funest. De fabriek werd al spoedig bezet en helemaal leeggeroofd. Na de bevrijding was er echter al weer gauw heel wat werk te doen. Van veel brandkasten waren sleutels en combinaties zoekgeraakt. Die moesten worden opengemaakt en gereviseerd. Daarnaast nam de vraag naar nieuwe produkten hand over hand toe. In 1989 werd Koninklijke Martens Brandkasten aangekocht door de Zweedse brandkastenfabrikant Rosengrens, die vervolgens in 1994 door het Zweedse Gunnebo AB werd overgenomen.