Gele Jodenster met Jood in zwart gedrukte letters uit de periode 1942-1943

Jodenster, gemaakt van geel katoen, die alle Joden in Nederland vanaf zondag 3 mei 1942 op hun kleding moesten dragen. De zespuntige 'jodenster' moest op de kleding worden vastgenaaid en niet opgespeld. De maatregel gold voor volwassenen èn kinderen. Alleen kinderen jonger dan zes jaar mochten zonder ster. In het midden van het kenteken stond het woord 'Jood', in zwarte, pseudo-hebreeuwse letters. Het had de vorm van de Davidster, sinds de negentiende eeuw een bekend joods symbool. Vanaf het najaar van 1940 waren de Nederlandse joden stap voor stap geïsoleerd van de rest van de bevolking. Met de invoering van de gele ster werd dat isolement compleet. In de zomer van 1942 begonnen de deportaties naar de vernietigingskampen. De Jodenster is bijna overal in het nazirijk ingevoerd, van het westen tot het Oostfront. In mei 1940 woonden in Ede 22 Joden; in 1941 waren dit er inmiddels al 125 geworden. Kleine plaatsen als Ede leken veiliger dan de grote steden, waar de deportaties al begonnen waren. Vanaf mei 1942 moesten alle Joden een gele ster dragen, die ze zelf moesten kopen voor 4 cent per stuk. Bovendien moest voor elke vier sterren een distributiebon ('textielpunt') worden ingeleverd. Op niet-dragen van de ster stond een straf van 'zes maanden hechtenis of duizend gulden boete'. In het persoonsbewijs werd de letter J gestempeld. Op 10 april 1943 moesten ook alle Joden uit Ede zich melden in Westerbork of Vught. Ongeveer 35 inwoners volgden dit bevel, van hen keerde er na de oorlog slechts één terug….. Van de overigen zijn geen nauwkeurige gegevens bewaard gebleven, veel van hen duiken onder. Zeker is dat er ook uit de rest van het land veel Joodse onderduikers in ede terecht komen, uiteindelijk zo’n 800. Zij zaten overal in Ede. Direct na de bevrijding bevond zich aan de Stationsweg 88 het Bureau voor Joodsche Belangen en Inlichtingen. In 2012 werd in Ede een monument voor de omgekomen Joden opgericht. Daarop staan 50 namen, alleen zij die in Ede stonden geregistreerd. De namen en aantallen van de opgepakte en omgekomen Joodse onderduikers uit Ede zijn grotendeels onbekend.

soort Jodenster
datering 1942
materiaal katoen
afmetingen lengte 9 cm
breedte 8 cm
nummer 0077
collectie kleding
instelling Platform Militaire Historie Ede
stel een vraag of reageer