Emma van Waldeck-Pyrmont, koningin der Nederlanden (1858-1934), met prinses Wilhelmina (1880-1962) op de arm

Dubbelportret van een staande Emma van Waldeck-Pyrmont, koningin der Nederlanden, en haar dochter, prinses Wilhelmina. De koningin is afgebeeld met het gezicht trois-quart naar rechts draagt om de hals een witte parelketting en is gekleed in donkerrode jurk met witkanten kraag en manchetten en houdt in haar rechterhand een bosje bloemen vast. De kleine prinses, aanziend afgebeeld en door Emma op de linkerarm gedragen, is gekleed in een wit hemd met een kanten bovenrand en houdt met haar linkerhandje de parelketting van haar moeder vast. Gedurende bijna veertig jaar was Thérèse Schwartze (1851-1918) de favoriete portretschilderes van de koninklijke familie, van koningin Wilhelmina in het bijzonder. Niet alleen zal Schwartze's manier van schilderen de jonge vorstin hebben aangesproken, ook het feit dat zij een vrouw was, heeft waarschijnlijk in haar voordeel gewerkt. Dit zorgde ervoor dat de koningin zich tijdens het poseren op haar gemak voelde. Het portret van koningin Emma met de kleine Wilhelmina op de arm was de eerste opdracht die Thérèse Schwartze van het hof kreeg. Het was bedoeld voor de verjaardag van de koning op 19 februari 1881 en Thérèse was zojuist benoemd tot lerares tekenen en schilderen van prinses Maria, de weduwe van prins Hendrik 'de Zeevaarder', schoonzuster van koning Willem III en koningin Emma. Hierna zouden er nog vele opdrachten volgen, die vaak in meerdere versies en exemplaren geleverd moesten worden. Het portret vertoont alle kenmerken die Schwartze's werk zo populair maakten: een goede, maar enigszins geflatteerde gelijkenis, een innemende compositie en een fraai coloriet. Het is een van de weinige portretten waarop koningin Emma in modieuze kleding staat afgebeeld. Na de dood van haar man koning Willem III in 1890 ging zij uitsluitend als weduwe gekleed in de kleuren zwart, wit, grijs en paars. In maart 1881 prijkte het schilderij op een tentoonstelling ten bate van de slachtoffers van de watersnood van 1881 in de Gotische Zaal in Den Haag. Freule van de Poll ging het daar bekijken en rapporteerde als volgt: 'Vanmiddag ben ik de schilderijententoonstelling gaan zien, het was er vandaag vreselijk vol, daar het de laatste dag is dat het portret van de Koningin en het Princesje tentoongesteld is. Over het algemeen vindt men de Koningin veel te grof, maar het kind allerliefst, veel menschen willen niet geloven dat het princesje er waarlijk zo lief uitziet.' Dit stuk is ingelijst in een 19de eeuwse Duitse lijst, poliment verguld, met langs de dagkant een strakke festoen van laurierblad en besjes, gespiegeld aangebracht, vervolgens ojief met staand acanthusblad in diep reliëf en in de buitenrand een onderbroken tweeling-parelrand. Bruikleen Stichting Historische Verzamelingen van het Huis Oranje-Nassau, Den Haag.

soort schilderij, schilderijen, portretschilderijen
vervaardiger Schwartze, Thérèse
datering 1881
materiaal olieverf, linnen, hout, pâte (verguld)
techniek olieverf op doek
afmetingen hoogte 141 cm
breedte 98 cm
trefwoorden Emma, prinses van Waldeck en Pyrmont
nummer SC/0399
collectie Oranjeportretten
instelling Paleis Het Loo
stel een vraag of reageer