De kinderen van prins Willem V

Johann Friedrich August Tischbein (1750-1812), lid van een bekende Duitse schildersfamilie, had al tweemaal de Nederlanden bezocht voordat hij in 1789 de felbegeerde portretopdracht van het stadhouderlijk hof kreeg. Toen poseerde de hele prinselijke familie voor hem. Het resultaat was een reeks borststukken, waarvan de pastelversies zich in het Rijksmuseum in Amsterdam bevinden, en de herhalingen in olieverf in Paleis Het Loo. Deze portretten gebruikte Tischbein tevens als basis voor latere schilderijen, zoals het hier besproken groepsportret van de drie kinderen van het prinselijk paar. Het is een verfijnd schilderij, dat opvalt door zijn delicate kleuren. In een in neo-classicistische stijl gedecoreerde kamer staan de 17-jarige erfprins Willem (1772-1843) -met op zijn jas de borstster van de Orde van de Zwarte Adelaar (Pruisen)- en zijn 19-jarige zuster Louise (1770-1819) innig gearmd, terwijl de 15-jarige Frits (1774-1799) rechts aan een bureau zit. Het is een romantische compositie, waarin de onderlinge verbondenheid van de kinderen goed tot uitdrukking komt. Maar het schilderij bevat ook een dynastiek element. Het borstbeeld van Willem van Oranje, rechts op het bureau, plaatst de kinderen in de lijn van de Vader des Vaderlands. Ook de dankbaarheid jegens Pruisen wordt tot uitdrukking gebracht. Op de achterwand is een medaillonportret van Frederik de Grote aangebracht, terwijl de brief, die prinses Louise in de hand houdt, de aankondiging bevat dat hun oom, de Pruisische koning Frederik Willem II, voornemens is zijn familie op Het Loo te bezoeken. Tischbein maakte twee exemplaren van deze compositie, in 1788 een groot stuk en in 1789 een tweede dat aanzienlijk kleiner van formaat was. Dit laatste bevindt zich nu in Paleis Het Loo. Uit de rekening blijkt dat dit bedoeld was om naar Engeland te worden gezonden, waar het in prent gebracht zou worden. Zo werd Tischbeins elegante en moderne portret van de kinderen van het stadhouderlijk paar ook voor een breder publiek bereikbaar. Dit stuk is ingelijst in een verguld houten lijst van rond 1800 met een binnenrand van staande bladpunten, een holling met daarin staand eikenloof en een profiellijst. Bruikleen Stichting Historische Verzamelingen van het Huis Oranje-Nassau, Den Haag.

soort schilderij, schilderijen, portretschilderijen
vervaardiger Tischbein, Johann Friedrich August
datering 1789
materiaal olieverf, linnen, hout (verguld)
techniek olieverf op doek
afmetingen hoogte 102,4 cm
breedte 129 cm
trefwoorden Willem I, koning der Nederlanden
nummer SC/0352
collectie Schilderijen
instelling Paleis Het Loo
stel een vraag of reageer