Collectie Gelderland

Reginaphone

Dit instrument is een combinatie van een schijvenspeeldoos en een grammofoon. Edisons uitvinding van de phonograph luidde rond 1900 het einde in van de inmiddels populaire schijvenspeeldozen. Al gauw wilde iedereen een moderne grammofoon hebben die de menselijke stem en muziek van hele orkesten kon reproduceren. Om niet al die zinken schijven van de speeldoos waardeloos te maken ontwikkelde de Amerikaanse firma Regina een 'overgangsvorm' waarop beide soorten schijven konden worden afgespeeld. Het bleek een schot in de roos. Deze combinatievorm werd al snel over de hele wereld verkocht; van 1902 tot 1919 produceerde Regina meer dan 100.000 instrumenten. In 'Encyclopedia of Automatic Musical Instruments', (Q.D. Bowers, 1972) is de ontwikkeling en productie van het apparaat gedetailleerd beschreven (blz. 170 e.v.). Het speeldoosgedeelte heeft 2 toonkammen met in totaal 156 klanktanden, een 'banjo gedeelte' op beide toonkammen, een snelheidsregelaar en een nikkelkleurige versterkingshoorn voor het geluid van de grammofoonplaten. Het instrument is gevat in een eikenhouten kast en werkt perfect. De schijven hebben een diameter van 15 inch. De catalogus van Regina beweerde dat het apparaat na een opwindbeurt wel 30 minuten kan draaien. Dit model was het meest verkochte van alle Reginaphones en kostte destijds zo'n 75 dollar. De type plaat bevat de volgende tekst: MANUFACTURED BY THE REGINA COMPANY RAHWAY, N.J. No. 5000277 ATTACHED GUARANTEE GOOD ONLY IF ABOVE NUMBER APPEARS dec 17, 1889 - may 10, 1892 - june 27, 1893 - april 23, 1895 - oct 15, 1895 - jan 6, 1897 - mar 2, 1897 - mar 23, 1897 - may 18, 1897 - nov 16, 1897 - dec 14, 1897, july 18, 1899 - nov 21, 1899 - may 20, 1899. Toelichting 1: N.J.= New Jersey, USA. Ironie: de plek in Rahway waar Gustave Brachhausen (voorheen firmant van Symphonion, Leipzig) de Reginafabriek in 1894 vestigde was slechts kilometers verwijderd van de plek waar Edison zijn phonograaf uitvond; Toelichting 2: de 14 vermelde data zijn waarschijnlijk de registratiedata van de eerdere series van hetzelfde type instrument. De serienummers 5000xxx zijn vanaf 1902 voor levering gehanteerd; einddatum is niet bekend omdat serienummers door elkaar werden gebruikt. Dit exemplaar is dan het model type 50 (door Bowers afgebeeld op blz. 176). Op dezelfde blz. worden 2 typen steunplaten getoond. Onze versie heeft een korte steunplaat; die vanaf 1904 is toegepast. Gezien het serienummer (laag in de 5000xxx) is de meest waarschijnlijke productieperiode tussen 1904 en 1910.