Pelgrim in Keulen

In de collectie oude kunst van Museum Het Valkhof bevindt zich een zeer fraai pelgrimsinsigne uit de Duitse stad Keulen. Keulen was in de Middeleeuwen één van de belangrijkste bedevaartplaatsen in Europa. Vooral de Domkerk was een toeristische trekpleister: hier werden de relieken van de Drie Koningen vereerd. Veel pelgrims kochten tijdens hun verblijf een pelgrimsinsigne, een soort 'badge' die op de kleding werd gespeld. De drager van een insigne kon zo laten zien dat hij echt in de pelgrimsplaats was geweest en tijdens zijn reis door hogerhand was gesteund.

Op dit pelgrimsinsigne uit Museum Het Valkhof staan, hoe kan het ook anders, de Drie Koningen. De drie staan afgebeeld onder de bogen van de Keulse dom en brengen geschenken aan Maria en het kindje Jezus. Het reliëfje had oorspronkelijk een achtergrond, waarschijnlijk van papier of textiel, dat door de nu nog zichtbare lipjes werd vastgehouden. Het insigne kon zo gemakkelijk worden vastgenaaid op de kleding van de pelgrim. Hoewel de insignes met duizenden tegelijk zijn vervaardigd, zijn er slechts enkele overgebleven. Het kwetsbare materiaal (tin of lood) en het dagelijks gebruik zijn verantwoordelijk voor de korte levensduur van de badges. Dit exemplaar dat in 1885 bij Nijmegen in de Waal werd gevonden, is daarom uiterst zeldzaam.