'het vertrekken van prins Willem den vijfden uit holland naar Engeland op den 17d van louwmaand 1795'

Handgekleurde historieprent met tweeregelig onderschrift. Het vertrek van prins Willem V naar Engeland was een van de belangrijkste gebeurtenissen van de achttiende eeuw. Het markeerde het eind van meer dan twee eeuwen stadhouderschap van de Oranjes in de Nederlanden. Geen wonder dus dat dit dramatische ogenblik meerdere malen in prent is gebracht. De mooiste van deze serie is de hier besproken stippelgravure door Joannes Bemme (1775-1841) naar ontwerp van Dirk Langendijk (1748-1805) en Christoffel Meijer (1776-1813). Op 18 januari 1795 vertrok de stadhouderlijke familie vanuit Scheveningen per vissersboot naar Engeland, een operatie die reeds lang tevoren was voorbereid. Nadat de prinsessen en het kind, de latere koning Willem II, zich 's ochtends vroeg hadden ingescheept, begaf prins Willem V zich rond het middaguur met zijn zonen Willem en Frits naar Scheveningen. Hier lag de pink Johanna Hoogenraad klaar voor de oversteek naar Engeland. Een grote menigte had zich verzameld in de duinen en op het strand. Onder hen waren de admiraal J.H. van Kinsbergen, de graven W.G.F. en H.G. Bentinck en de kamerheren Van Bylandt, Van Heiden en Van Heerdt. Nadat de kisten met kostbaarheden, huisraad, kleding en documenten aan boord waren gebracht, liet schipper Roos om vier uur 's middags het anker lichten. Prins Willem V zou zijn vaderland niet terugzien. Dirk Langendijk bracht dit indrukwekkende moment niet zonder pathos in beeld. Op het met ijsschotsen bedekte strand neemt de prins afscheid van zijn getrouwen. Hij lijkt onverzettelijk, een rots in de branding, in tegenstelling tot het toegestroomde volk, dat ten prooi is aan allerhande emoties. Het tafereel brengt de verbondenheid van het volk en Oranje in beeld en mede hieraan ontleent het zijn zeggingskracht. De prent, die pas in 1798 werd uitgegeven, was naast nieuwsprent dan ook vooral een herinneringsprent van Oranjesignatuur. De gebruikte technieken zijn stippelgravure en aquatint, technieken die in die tijd populair waren. Het beeld is opgebouwd uit kleine puntjes, waarvan de concentratie het licht/donker-effect bepaalt. De kleuring is waarschijnlijk professioneel aangebracht; er zijn meerdere exemplaren van dit blad met een identiek kleurenschema bekend. Afkomstig uit oud Oranjebezit.

soort prent (prenten), stippelgravure, aquatint (ets), prenten (prent), historische prenten
vervaardiger Bemme, Joannes, Langendijk, Dirk
datering 1798
materiaal papier, hout, Glas, gouache (gouache (waterverf), verf), aquatint, handgekleurd
techniek stippelgravure
afmetingen hoogte 51,3 cm
breedte 71,6 cm
nummer PL1028
collectie Tekeningen en prenten
instelling Paleis Het Loo
stel een vraag of reageer