Rond 1360 liet ridder Dirc Loef van Horne een kasteel bouwen op
een strategische plek; waar Maas en Waal samenkomen en Gelderland,
Brabant en Zuid-Holland elkaar raken, herrees Slot Loevestein, het
'stenen huis van Loef'. De plek was ideaal om tol te heffen op
passerende schepen en dat was dan ook precies wat er
gebeurde!
Het strategische belang van Slot Loevestein werd echter al snel
duidelijk; het duurde dan ook niet lang of het kasteel kwam in
handen van de graven van Holland. Jacoba van Beieren gebruikte het
al om haar vijanden in op te sluiten, de eerste aanzet was
gegeven…
Nadat er in de 17e eeuw uitgebreide vestingwerken waren aangelegd, werd Slot Loevestein officieel de Staatsgevangenis der Nederlanden. Tijdens het Twaalfjarig Bestand in de Tachtigjarige Oorlog braken heftige interne twisten uit tussen Remonstranten en Contraremonstranten; een aantal prominente aanhangers van de eerste stroming werden 'ter eeuwige gevangenisse' veroordeeld en in Loevestein opgesloten. De bekendste van deze gevangenen is de jurist Hugo de Groot of Grotius, grondlegger van het internationaal recht, die in 1621 in een boekenkist uit Loevestein wist te ontsnappen. Deze slimme list heeft Loevestein (inter)nationale bekendheid gegeven.
Vanaf de 17e eeuw maakte Loevestein deel uit van de Hollandse Waterlinie: bij oorlogsdreiging werden vestingen en verdedigingswerken met elkaar verbonden door aaneengesloten stukken laagland onder water te zetten om zo een verdedigbare linie voor de huidige Randstad te vormen. De linie liep van de Zuiderzee tot aan de Biesbosch. Ook in de Napoleontische tijd was Loevestein als militair fort onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie.
Tegenwoordig is Slot Loevestein een nationaal monument en
museum. Een bezoek aan Loevestein betekent de drie hoofdthema's uit
het roemruchte verleden van het slot herleven. De Middeleeuwen
worden in het kasteel via beeldschermen door (virtuele)
kasteelbewoners zelf verteld. Op de tweede verdieping is De Erfenis
te zien: een tentoonstelling met uitgebreid aandacht voor de
Staatsgevangenis, het gedachtegoed van Hugo de Groot en zijn
medegevangenen. In de vroegere cel van Hugo staat nog steeds een
boekenkist, en is een korte film te zien over zijn gevangenschap en
vlucht uit Loevestein.
De vesting is een van de best bewaard gebleven monumenten uit de
Hollandse Waterlinie. Het complex is in de 20e eeuw volledig
gerestaureerd. De aarden wallen, dubbele grachten, Kruittoren,
arsenaal, commandantwoning, taveerne en het straatje met
soldatenhuisjes nemen u eeuwen mee terug in de tijd. Eén
soldatenhuisje is ingericht zoals het rond 1750 was; de overige
huisjes zijn ingericht als expositieruimte. U vindt er uitgebreide
informatie over de collectie en geschiedenis van Loevestein.
De collectie bestaat voor het grootste gedeelte uit archeologica en bodemvondsten, die gevonden zijn binnen de vesting. De vondsten geven een goed beeld van het gebruik en bewoning van de vesting door de eeuwen heen. Daarnaast bezit Museum Slot Loevestein een goede collectie grafiek, bestaande uit prenten, tekeningen en aquarellen. Daarnaast is er de boekencollectie, waaronder de Grotiana.
Voor openingstijden en prijzen bezoekt u de website van Slot Loevestein.
Loevestein 1, 5307 TG Poederoijen
www.slotloevestein.nl
Archeologica en bodemvondsten
1374-2007
Diversen
1500-1992
Grafiek: prenten, tekeningen en aquarellen
1571-1987
Bruiklenen
1580-1998
Boeken
1599-2006
Olieverfschilderijen
1600-1985
Replica's en rekwisieten
1630-2000
Memorabilia
1900-2008
Foto's
1915-1975
Ansichtkaarten
1920-2003
Schilderijen
2006