De deelcollectie Ontwerpen en modellenboeken bestaat uit ontwerpen, werktekeningen en modellencatalogi van Nederlandse tegelfabrieken. De werktekeningen worden vaak sponzen genoemd. Van een ontwerp voor een tegel werden de lijnen doorgeprikt. Door dit vel papier op een tegel te leggen en er met een zakje houtskoolpoeder overheen te gaan, wordt de tekening in stippellijnen overgebracht op de tegel. Vervolgens wordt de tegel weliswaar met de hand beschilderd, maar dit gaat sneller en efficiënter omdat het ontwerp al is overgebracht. Er is nog een onderscheid te maken tussen de moedersponzen, die de oorspronkelijke tekening bevatten en die zorgvuldig bewaard werden binnen de fabriek, en de gewone sponzen, die enkel de doorgeprikte contouren hebben.
| categorieën | documenten |
| voorwerpen | ontwerptekeningen; boeken |
| vervaardigers | Fayence- en Tegelfabriek Holland, Utrecht; Bosch, Jac. van den |
| datering | 1700 - 2005 |
| instelling | Nederlands Tegelmuseum |