Collectie Haardstenen

De deelcollectie Haardstenen bestaat uit haardstenen, vuurvaste stenen die in de achterwand van de open haard geplaatst werden. In de loop van de 15e eeuw werd de haardplaats in stadshuizen vanuit het midden van het vertrek naar de wand verplaatst. Dit vereiste een stenen, vuurbestendige achterwand. Deze stenen ging men decoreren door er een reliëf in te stempelen. Dat reliëf was zowel ornamenteel, met ruiten en ovalen waarin portretten en dierenfiguren te herkennen waren, als ook figuratief. Zo is er een serie haardstenen met het apocriefe bijbelse verhaal van Susanna en de Oudsten. Een veld met haardstenen werd meestal bekroond met een sluitsteen met het wapen van de landsheer, bijvoorbeeld keizer Karel V of Philips II en een jaartal. Ze werden in het begin van de 16e eeuw vooral vervaardigd in de regio rond Luik, later ook in Antwerpen. Waarschijnlijk werden ze vanaf 1600 ook korte tijd in de Noordelijke Nederlanden gemaakt, maar een productieplaats is niet bekend. Door de toepassing als achterwand van een haard en de decoratie zijn ze te beschouwen als voorlopers van de Nederlandse wandtegels. Nadat de productie van wandtegels rond 1610 op grotere schaal op gang komt verdwijnt de haardsteen.